Jak przygotować się na zmiany klimatu

Białystok aktualizuje Plan Adaptacji Miasta Białystok do zmian klimatu do roku 2030. Miasto chce opracować ten dokument razem z mieszkańcami. W najbliższy czwartek (12 listopada) o godz. 15.00 odbędzie się spotkanie w Centrum Aktywności Społecznej przy ul. św. Rocha 3, sala nr 104. Jego głównym tematem będzie zagospodarowanie wód opadowych. Wstęp jest wolny i bez zapisów.

Plan Adaptacji Miasta Białystok do zmian klimatu powstał w 2018 roku, a od tego czasu zmieniło się sporo. Lata są cieplejsze, susze dłuższe, a ulewy coraz częściej przychodzą nagle i krótko, za to bardzo intensywnie. Nowa wersja dokumentu ma lepiej odpowiadać na te zjawiska.

W mieście największym problemem nie jest sam deszcz, tylko to, że woda nie ma gdzie wsiąkać. Asfalt, kostka i dachy sprawiają, że po ulewie spływa ona w kilka minut do kanalizacji, która nie była projektowana na takie ilości, i dalej do rzeki Białej. Po kilku dniach tej wody brakuje roślinom, a beton i asfalt nagrzewają się w słońcu tak, że w centrum jest wyraźnie goręcej niż na obrzeżach. Specjaliści nazywają to miejską wyspą ciepła.

Dlatego w ramach aktualizacji planu powstają dwie koncepcje: zazielenienia miasta i zagospodarowania wód opadowych. Ich wspólny cel jest prosty. Chodzi o to, żeby zatrzymać deszczówkę możliwie blisko miejsca, w którym spadła, i wykorzystać ją do podlewania zieleni, która z kolei daje cień i chłodzi okolicę. Służą temu rozwiązania oparte na przyrodzie (w literaturze fachowej NBS, od ang. nature-based solutions). Należą do nich m.in. ogrody deszczowe, czyli obsadzone roślinami zagłębienia, do których spływa woda z dachów i chodników, a także niecki retencyjne, zielone dachy i drzewa sadzone tam, gdzie latem najbardziej brakuje cienia.

Wiele z tych rozwiązań działa nie tylko w parkach i na ulicach, ale też na prywatnych posesjach. Ponad połowa powierzchni miasta to zwykle tereny prywatne, więc to, co dzieje się z wodą na działkach, podwórkach i dachach domów, ma realny wpływ na całą okolicę. Podczas spotkania będzie mowa o tym, co można zrobić we własnym zakresie: podłączyć rynnę do zbiornika na deszczówkę i podlewać nią ogród, założyć niewielki ogród deszczowy przy domu, zamienić szczelną kostkę na podjeździe na nawierzchnię przepuszczalną albo posadzić drzewo, które za kilka lat zacieni dom i ogród. Organizatorzy spotkania opowiedzą, ile takie rozwiązania kosztują, ile wymagają pracy i w jakich warunkach się sprawdzają.

Żeby rozwiązania w planie trafiły we właściwe miejsca, nie wystarczą mapy i dane pomiarowe. Potrzebna jest wiedza mieszkańców: gdzie po burzy stoi woda, gdzie zalewa piwnice albo posesje, na których przystankach czy placach latem trudno wytrzymać. To informacje, których często nie ma w żadnej bazie danych.

Spotkanie poprowadzą eksperci firmy FPP Enviro, która na zlecenie miasta przygotowuje aktualizację planu. Potrwa około godziny i zacznie się od krótkiej prezentacji. Każde wskazane miejsce i każda uwaga zostaną zapisane. Wszystkie będą przeanalizowane w trakcie prac nad dokumentem.

Zaproszenie na spotkanie adresowane jest szczególnie do mieszkańców, właścicieli domów i działek, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, radnych, organizacji pozarządowych.

Opracowanie: Magdalena Gajewska