• Rynek Kościuszki w Białymstoku – po lewej: biało-kremowy budynek Astorii, biały budynek Archiwum Państwowego, czerwony budynek Katedry Białostockiej, po prawej: kamienice

Katalog białostockich pomników

Katalog białostockich pomników, tablic pamiątkowych i miejsc pamięci narodowej powstał jako odpowiedź na widoczny brak jakiegokolwiek opracowania dotyczącego obiektów pamięci, znajdujących się na terenie Białegostoku, oraz z uwagi na duże zainteresowanie tą tematyką społeczeństwa i częste pytania obywateli. Zaistniała potrzeba zebrania w jednym opracowaniu wykazu wszystkich obiektów upamiętniających, bowiem istniejące opracowania dotyczące historii miasta, w tym monografia miasta czy monografie poszczególnych pomników, nie do końca wypełniają te zadanie. Z uwagi na posiadane przez Archiwum Państwowe w Białymstoku i Urząd Miejski w Białymstoku materiały informacyjne, zdjęcia i dokumenty, pracownicy obu instytucji podjęli się zadania przygotowania katalogu, korzystając także ze zbiorów innych instytucji (w tym archiwalnych kart ewidencyjnych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku).

Istniejące w Polsce prawo nie nakłada na samorząd obowiązku prowadzenia rejestru lub ewidencji miejsc pamięci i pomników. Brak jest bowiem ustawy w tym zakresie, chociaż ustawa o miejscach pamięci narodowej jest planowana i mówi się o niej od około dwudziestu lat.

W katalogu uwzględniono tylko pomniki znajdujące się w przestrzeni publicznej, z wyłączeniem cmentarzy. Poszczególne pomniki i miejsca pamięci ułożono topograficznie, w oparciu o wykaz ulic w układzie alfabetycznym. Każdy obiekt, obok krótkiej historii powstania i zmian, zawiera również opis formy upamiętnienia z określeniem rozwiązań materiałowych i techniki wykonania, podaniem autora, wykonawcy, czasu powstania.

Publikacja ma służyć przybliżeniu wszystkim zainteresowanym stanu wiedzy na temat białostockich pomników i tablic, ich popularyzacji, ale też wymianie opinii społecznej w tym zakresie. Dlatego też katalog zostanie zamieszczony na stronach internetowych Urzędu i Archiwum, celem jak najszerszego dostępu do opracowania. Praca nad katalogiem trwała dwa lata, a w najbliższym czasie będą zbierane uwagi.

Zwracamy się z apelem o informowanie o wszelkich zauważonych błędach i nieścisłościach, ale też prosimy o przekazywanie informacji o faktach nieujętych lub nieznanych oraz wnoszenie jakichkolwiek uwag. Informacje te należy przekazywać do Archiwum Państwowego w Białymstoku bądź Referatu Kultury w Departamencie Kultury, Promocji i Sportu Urzędu Miejskiego w Białymstoku.

Katalog, uwzględniający wniesione uwagi, planowany jest do wydania drukiem w 2017 roku.

Pliki do pobrania

Katalog białostockich pomników

rozmiar: 6.84 MB PDF pobierz
Do góry