Prawa i obowiązki właściciela rowu.

Konserwacja, likwidacja, przeniesienie, przebudowa rowu

w odniesieniu do Prawa wodnego

 ( tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 239 poz. 2019 z późn. zm.)

     Podstawowe pojęcia, zgodnie z art. 9. ustawy Prawo wodne

• Urządzenia wodne - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy oraz zbiorniki;

• Kanały - rozumie się przez to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna, co najmniej 1, 5 m przy ich ujściu lub ujęciu;

• Rowy - rozumie się przez to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1, 5 m przy ich ujściu;

UWAGA:

Rowu nie można likwidować (zasypać) bez uzyskania stosownego pozwolenia tzn. zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 odbudowa, rozbudowa, przebudowa lub likwidacja urządzenia wodnego (np. rowu) wymaga uzyskania pozwolenie wodnoprawnego. Wykonanie przepustu na rowie jest przebudową rowu.

OBOWIĄZKI właściciela rowu:

I.     Obowiązek prawidłowego utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów.

• Zgodnie z art. 26 - Do obowiązków właściciela śródlądowych wód powierzchniowych należy:

1. zapewnienie utrzymywania w należytym stanie technicznym koryt cieków naturalnych oraz kanałów, będących w jego władaniu;

2. dbałość o utrzymanie dobrego stanu wód;

3. regulowanie stanu wód lub przepływów w ciekach naturalnych oraz kanałach stosownie do możliwości wynikających ze znajdujących się na nich urządzeń wodnych oraz warunków hydrologicznych;

4. zapewnienie swobodnego spływu wód powodziowych oraz lodów;

5. współudział w odbudowywaniu ekosystemów zdegradowanych przez niewłaściwą eksploatację zasobów wodnych;

6. umożliwienie wykonywania obserwacji i pomiarów hydrologiczno-meteorologicznych oraz hydrogeologicznych.

• Zgodnie z art. 64  ust. 1. - Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji.

II.     Jeżeli urządzenia nie są utrzymywane we właściwy sposób, to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji ustala szczegółowe zakresy i terminy wykonywania obowiązku.

• Zgodnie z art. 64 b. - W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności.

III.     Likwidacja rowu może wiązać się ze zmianą warunków wodnych na gruncie i zgodnie z art. 29 Prawa wodnego, tut. urząd może przeprowadzić postępowanie w celu przywrócenia stanu wody na koszt właściciela gruntu, który zmiany dokonał.

IV.     Informacje o nielegalnej likwidacji rowów są przekazywane do tut. urzędu celem podjęcia działań w celu jego przywrócenia na koszt właściciela gruntu.

• Zgodnie z art. 29. ust 1. - Właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

• Zgodnie z art. 29. ust 2. - Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

• Zgodnie z art. 29. ust 3. - Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

   

  POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU LIKWIDACJI ROWU BEZ POZWOLENIA WODNOPRAWNEGO

 

• Zgodnie z art. 64a. ust 1. - Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2.

• Zgodnie z art. 64a. ust 2. - Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego tj. 10 x 217, 00 zł =2170,00 zł

• Zgodnie z art. 64a. ust 5. - Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

   

V.     Uzyskanie pozwolenia na zasypanie rowu, jego przeniesienie, zamknięcie w ‘rurę”, czyli: odbudowę, rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub likwidację będzie możliwa wyłącznie wtedy, gdy jest to zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy.

 PRAWA właściciela rowu:

Właściciel urządzeń wodnych może, po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego odbudować, rozbudować, przebudować, rozebrać lub zlikwidować urządzenie wodne np. rów.

Np. wnioskuje się o wydanie pozwolenie wodnoprawnego na przebudowę rowu poprzez wykonanie przepustu na rowie.

DO WNIOSKU NA odbudowę, rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub likwidację urządzenia wodnego tj. rowu, przepustu dołącza się:

1. Operat wodnoprawny,

2. Decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli na danym terenie nie ma miejscowego planu zagospodarowania terenu,

3. Opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym,

4. Opłatę za wydanie pozwolenia wodnoprawnego 217, 00 zł.

    

Wniosek może złożyć właściciel urządzenia wodnego lub osoba upoważniona, załączając upoważnienie wraz z opłatą skarbową 17, 00 zł

Zgodnie z art. 132.  Operat sporządza się w formie opisowej i graficznej zgodnie z nowelizowaną ustawą Prawa wodnego z dnia 18 marca 2011 r. (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 239 poz. 2019 z późn. zm.).

Przykłady skutków zasypywania rowów

• Zakryty rów na długości ok. 20 mb w rurę już po ok. 8-10 latach zamula się w ½ swojej średnicy, m.in. osypuje się ziemia z łączeń rur do wewnątrz itp. - co skutkuje podniesieniem wody w rowie np. o ok. 30-40 cm. W lecie (susze) lustro wody może się obniżać i istnieje możliwość samodzielnego podczyszczania przepustu, ale tylko do ok. 8 mb długości. Przeczyszczenie na dłuższym odcinku wymaga wyspecjalizowanej płatnej usługi czyszczenia. 

• Prędzej czy później rury zanieczyszczają się, w związku z czym powstają problemy dotyczące zmiany stanu wody na gruncie i niezwykle trudno, a czasem niemożliwe jest zlokalizowanie miejsc zanieczyszczenia (przytkania rury).

• Każdy rów powstał kiedyś w jakimś konkretnym celu i miał/ma odprowadzać nadmiar wody z całej okolicy np. w związku z pojawieniem się ponadnormatywnych opadów lub innych sytuacji występujących raz na kilka lat. Zawsze warto zapytać osoby, które mieszkają od dłuższego czasu o historię danego rowu.

•  

  Rowy stanowią strukturę do ochrony przed żywiołami i tworzono infrastrukturę do obrony przed ich skutkami. Ignorowanie w te infrastruktury i bagatelizowanie skutków likwidacji rowów, czego skutkiem są lokalne podtopienia. W znacznej części z tych podtopień i zalań pewnie można by uniknąć gdyby rowy były czyszczone i drożne. Likwidacja rowu lub jego zamiana w sieć zamkniętą (rurę) powinno być ostatecznością.

• Właściciele rowów często nie zdają sobie sprawy z różnicy pomiędzy wodami powierzchniowymi a podziemnymi (takimi, które są zlokalizowane płytko pod powierzchnią ziemi). Jeśli przez lata woda płynie takim rowem, to również woda podziemna może zacząć płynąć zgodnie z takim ciekiem. Może się wydawać, że w rowie woda nie płynie, co może okazać się mylące, ponieważ woda płynie, ale pod powierzchnią gruntu. W związku z czym przesunięcie rowu i posadowienie budowli w miejscu starego rowu może przyczynić się do zalewania nieruchomości bądź pojawienia się wody na pobliskich działkach.

   

  PODSUMOWANIE:

• Obowiązek prawidłowego utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów.

• Jeżeli urządzenia nie są utrzymywane we właściwy sposób, to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji ustala szczegółowe zakresy i terminy wykonywania tego obowiązku.

• Zasypanie, odbudowa, rozbudowa, przebudowa rowu jest ingerencją w urządzenie wodne, która to czynność wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

• Uzyskanie pozwolenia na zasypanie rowu, jego przeniesienie, zamknięcie w sieć zamkniętą – „rurę”, czyli: odbudowę, rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub likwidację będzie możliwa wyłącznie wtedy, gdy jest to zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy.

• Informacje o nielegalnej likwidacji rowów są przekazywane do tut. urzędu celem podjęcia działań w celu jego przywrócenia na koszt właściciela gruntu.

• Likwidacja rowu może wiązać się ze zmianą warunków wodnych na gruncie i zgodnie z art. 29 Prawa wodnego, na wniosek strony poszkodowanej, tut. urząd prowadzi postępowanie w celu przywrócenia warunków wodnych na koszt właściciela gruntu, który zmiany dokonał.

Rzeka Biała główna rzeka Białegostoku jest lewobrzeżnym dopływem Supraśli o długości 29,9 km i powierzchni zlewni 119 km2. Rzeka bierze swój początek pod Protasami na wysokości ok. 168 m npm, uchodzi do Supraśli na wysokości 115 npm. Przeciętny spadek koryta rzeki - 2,1 ‰. Kierunek biegu rzeki północno – zachodni.

Na terenie miasta Białegostoku znajduje się  40 112 mb odbiorników wód deszczowych. Są to rowy, cieki naturalne /Dolistówka i Bażantarka/ oraz rzeka Biała.
 

Utrzymaniem oraz eksploatacją powyższych urządzeń zajmuje się Departament Ochrony Środowiska i  Gospodarki Komunalnej. Prace polegają głównie na konserwacji bieżącej powyższych urządzeń wodnych oraz stawów na terenie miasta tj.:

• wykaszaniu skarp i poboczy  cieków z porostów traw
• wykaszanie dna z roślinności wodnej
• usuwanie zakrzaczeń na skarpach cieków
• odmulaniu dna cieków 
• wymianie  zniszczonych umocnień 
• naprawa budowli piętrzących
• likwidacja zatorów na trasie cieków

Na terenie Białegostoku znajduje się 14 stawów. Systematycznie w miarę posiadanych środków następuje renowacja i odbudowa zbiorników w granicach miasta.
Ostatnio odbudowane zostały stawy: „Serce’’ w Parku Planty oraz staw przy Galerii „Biała”.
 

W najbliższych planach miasta jest renowacja pięciu stawów w Parku Lubomirskich w (Dojlidy), dwóch stawów przy Browarze Dojlidy oraz stawu przy ul. A. Fredry.
 

Kolejne planowane realizacje to odbudowa stawu przy pałacyku Hasbacha w Dojlidach, fosy w Ogrodzie Branickich, oraz stawów   przy ul. Marczukowskiej  oraz staw przy ul. Mickiewicza.

Staw przy ul. Marczukowskiej

Rów Bażantarka – odbiornik wód deszczowych

Przykład budowli wodnej

– mnich na stawie w Parku Lubomirskich

Widok rzeki Biała podczas przeprowadzania prac

konserwacyjnych, przykład budowli

– wlot kanalizacji deszczowej